Moreel overleg

KnipselIntegriteit binnen organisaties wordt naar de opvatting van Dilemmics niet zozeer ontwikkeld vanuit individuele deugden, maar vooral door samenwerking. Integriteit heeft dan ook betrekking op het verhogen van de kwaliteit van het samenwerken (of samenleven) en niet zozeer op het nastreven van individueel geluk of van deugdzaamheid. Zo opgevat is integriteit een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid waaraan iedereen zijn of haar individuele bijdrage levert. Deze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor integriteit krijgt vorm en inhoud binnen het moreel (werk)overleg door concrete, praktische integriteitskwesties gezamenlijk op te lossen. Moreel overleg is daarmee een vorm van collegialiteit, van samenwerken aan integriteit.

Als het management en de medewerkers de basistraining morele oordeelsvorming hebben gevolgd (zie product 1 in het schema), zullen de effecten niet beklijven als dit geen structureel gevolg krijgt binnen de organisatie. Het morele leerproces stopt dan. Dat is niet alleen zonde van de tijd, van de energie en van het geïnvesteerde geld, de kans bestaat dan zelfs dat medewerkers sceptisch worden ten aanzien van integriteit. Integriteit is dus niet gebaat bij een incidentele aanpak, maar vergt permanente aandacht en onderhoud. Het is dan ook van groot belang dat de organisatie regelmatig een moreel leeroverleg (product 2) organiseert om actuele integriteitskwesties te bespreken en te beslissen.

In dit moreel overleg worden moeilijke, reeds genomen of nog te nemen beslissingen uit de dagelijkse werkpraktijk besproken aan de hand van de toegepaste methode in de basistraining morele oordeelsvorming. Lees meer ...

Door een geregeld moreel overleg te organiseren kunnen collega’s binnen een team:

  • inzicht krijgen in de morele kwesties of ontwikkelingen die spelen;
  • het handelen met elkaar afstemmen;
  • een cultuur van verantwoordelijkheid ontwikkelen, waarin men als vanzelfsprekend integriteitsvraagstukken met elkaar bespreekt en elkaar daarop aanspreekt (zie ook bij private sector);
  • gemeenschappelijke ‘ijkpunten’ ontwikkelen voor beslissingen in het grijze gebied (daar waar wetten en regels niet volstaan of van toepassing zijn);
  • bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe, geactualiseerde of aangescherpte afspraken, richtlijnen en (gedrags-)regels.

Omslag werkboek moreel overleg

De besproken kwesties in dit moreel overleg dienen dus niet alleen voor het oplossen van actuele vraagstukken, maar dragen ook bij aan de ontwikkeling van moresprudentie, van de gedragscode en van het moreel handvest. Integriteit wordt zodoende niet aan medewerkers opgelegd, maar is het resultaat van een gemeenschappelijk leerproces. Ook handhaving is dan geen autoritaire aangelegenheid meer, maar ieders zaak geworden.

Daarom biedt Dilemmics in aansluiting op de training morele oordeelsvorming een workshop moreel overleg aan voor geselecteerde medewerkers, die een dergelijk overleg regelmatig zouden moeten gaan leiden.